Mariabeeld uit 14de eeuw in de St.-Pieterskerk onthuld op 4 mei 2025

Zondag 4 mei was voor Sint-Pieters een memorabele dag: na zowat een jaar van afwezigheid voor restauratie en vooral conservering werd het eeuwenoude Mariabeeld weer in de kerk thuisgebracht. Jazeker, thuis, want sinds mensenheugenis had het beeld een plaats in het Maria-altaar vooraan. Hoelang is niet te achterhalen, wellicht honderden jaren al…

“We hebben géén geschreven bronnen (boekhouding, rekeningen, annalen,…) die ons verder helpen,” aldus André Degraer, die zowat elke spijker, splinter, meubelstuk of zilverwerk in de kerk weet te situeren. “Wél is zeker dat het bewuste beeld uit de 14de, begin 15de eeuw tot de oudste artefacten behoort in het bezit van een actieve kerk in België,” weet hij stellig, “andere zijn uitsluitend in musea tevinden.”

Yves Carton, voorzitter van het kerkbestuur: “Naar aanleiding van het jubileumjaar 850 jaar
 Sint- Pieterskerk, werd een folder opgemaakt die de nodige duiding geeft omtrent het onschatbare erfstuk. Die is gratis beschikbaar in de kerk.”
Lees er de twee eeuwenoude legendes en ook eenmogelijk gedocumenteerde uitleg over de herkomst, maar laat vooral uw nieuwsgierigheid geprikkeld worden om dat unieke stuk publiek bezit (elke Oostkampenaar is in feite een stuk mede-eigenaar!) te komen bewonderen.

Opmerkelijk is dat twee verhalen erop neerkomen dat (net trouwens als bij het Mariabeeldje
in Ver-Assebroek) het beeld via een aantreffen in water op bijna miraculeuze wijze in de kerk terechtkomt. Misschien brengt het derde herkomstverhaal ons wél iets dichter
bij de waarheid, want hierover is er schriftelijk één en ander te vinden.

Een priester (Perchevaldus, 1370-1418) met een blijkbaar bijzonder talent voor zang en muziek, komt aan het hof van de graven van Vlaanderen in Brugge terecht.
Zoals u weet was Brugge in die tijd zowat het New York van de toenmalige westerse wereld.
Van daaruit wordt hij naar ‘Orscamp’ gestuurd. Van zijn vele reizen (hij was zelfs zangmeester
in de kapel van paus Martinus V) zou hij het Mariabeeld in onze kerk gebracht hebben.

De datering door de restaurateur maakt dit verhaal plausibel. Miraculeus is het beeld voor zover bekend niet gebleken maar het is al een wonder op zich dat het de beeldenstorm en de vele andere calamiteiten die onze kerk troffen doorheen de eeuwen,overleefd heeft.

Yves: “We hadden als kerkbestuur dus ergens wel de plicht om dat beeld, dat duidelijk al eeuwen kerkbezit is, in goede staat aan de komende generaties over te dragen.

We kozen voor een maximaal bewarende behandeling. In de loop der jaren werd er immers af entoe wat bijgewerkt, overschilderd of aangevuld. De oude, oorspronkelijke staat werd zo goed als mogelijk zichtbaar gemaakt, eerder dan dat het beeld te hersteld werd in een vermoede toestand.”

De folder laat u kennis maken met het werk van de grofsnijder, de fijnsnijder, het voorbereiden van de ondergrond met… konijnenvellijm en bolus, met termen als ponstechniek en cabochons. Allemaal heel bevattelijk voor u uitgelegd! Neem rustig de tijd om eens binnen te lopen in de
kerk en met de folder in de hand dat unieke stuk te komen bewonderen.

Tijdens de dienst op zondagmorgen 4 mei 2025 werd het beeld dan weer ingezegend en officieel aan het publiek voorgesteld. Het bevindt zich nu in een slagvaste en speciaal geventileerde vitrinekast zodat het rondom rond bekeken kan worden.

Yves: “De restaurateur wist ons te vertellen dat het beeld oorspronkelijk géén altaarstuk was, eerder een

processiebeeld omdat ook de rugzijdemet bladgoud belegd was én met zorg en oog voor detail versierd.
Typische altaarbeelden hebben immers een vlakke, onversierde achterzijde.”

Tijdens de mis zongen we in het ‘Lieve Vrouwe van ons land’ de toepasselijke zin: “… door geslachten trouw bewaard, geef ons volk Uw zegen…”
 Een bijna 700 jaar oude traditie waarbij we ons graag aansluiten en er deel van willen zijn.
De ketting mag niét verbroken worden…

De Mariafiguur is lange tijd redelijk onopgemerkt in de centrale nis van het altaar gebleven en mede door het ontbreken van een mariale verering ter plaatse, werd de aanvraag om het beeld tot Vlaams toperfstuk te benoemen afgewezen.

Daardoor moesten de nodige fondsen voor restauratie volledig zelf door de kerkgemeenschap gedragen worden. “Het uiteindelijke bedrag van 10.000 euro werd grotendeels door giften en sponsors bijeengebracht,” weet voorzitter Yves nog toe te voegen, “Een grote dank dus
aan de gulle beschermers!”

Wie alsnog een bijdrage wil leveren om het laatste financiële gat te dichten, kan dat vast en zeker; zie hiervoor de onderstaande gegevens.

Kom dus gerust een blik werpen vooraan links in de kerk en neem een folder mee.

©BartVercaemer

BE58 1431 2663 1379 van de ‘Kerkfabriek St.-Pieters Oostkamp ‘met vermelding:
Donatie O.L.V.-beeld of al dan niet anoniem onder gesloten
omslag aan pastoor Rik.